Finse onderzoeker weerspreekt ophef over ksylitol en hartrisico
Tandheelkundig onderzoeker Eva Söderling van de Universiteit van Turku weerspreekt in een vakartikel de recente ophef over ksylitol en hartrisico. Verhoogde ksylitolwaarden in het bloed wijzen volgens haar op weefselschade, niet op het gebruik van kauwgom of tandpasta met ksylitol.
Verhoogde ksylitolwaarden in het bloed van hartpatiënten wijzen niet op het gebruik van kauwgom of tandpasta met ksylitol, stelt Eva Söderling in European Heart Journal. Het gaat vermoedelijk om een onschuldige stofwisselingsreactie op weefselschade. De tandheelkundig onderzoeker aan de Universiteit van Turku stelt dat de verhoging ontstaat via de pentosefosfaatroute, een stofwisselingsproces dat op gang komt bij beschadigd weefsel. Niet doordat iemand ksylitol heeft gegeten of gedronken.
Onderzoeker Marco Witkowski presenteerde de bevindingen op 29 augustus, meldt de European Society of Cardiology (ESC), de Europese cardiologenvereniging. Dat gebeurde op het jaarlijkse ESC-congres in München. De vereniging benadrukt dat het om een waargenomen verband gaat en dat vervolgonderzoek nodig is. Het onderzoek zelf volgde 17.710 deelnemers in twee langlopende bevolkingsstudies, meldt de European Society of Cardiology. Het ging om de Canadese CLSA-studie, zes jaar, en de Europese EPIC-Norfolk-studie, dertig jaar. Deelnemers met de hoogste ksylitolwaarden in het bloed hadden in de CLSA-studie 57 procent meer kans op een hartaanval, beroerte of overlijden binnen zes jaar dan deelnemers met de laagste waarden. In de EPIC-Norfolk-studie was dat 18 procent meer kans.
Het onderzoek is tot nu toe alleen gepresenteerd op het ESC-congres, erkennen zowel Söderling als de ESC zelf. Het is aangekondigd via een eigen persbericht van de vereniging, niet gepubliceerd in een peer-reviewed tijdschrift. Söderling noemt de berichtgeving daarom tendentieus. Daarbij werd volgens haar alleen ksylitol uitgelicht. Vergelijkbare stofwisselingsproducten bij dezelfde aandoeningen bleven buiten beschouwing.
Ksylitol is een suikervervanger. Finland voegt die al decennialang toe aan kauwgom en tandpasta, vanwege het gunstige effect op de gebitsgezondheid. Volgens Eva Söderling in European Heart Journal blijft de aanbeveling om dagelijks 5 tot 6 gram ksylitol te gebruiken, verdeeld over meerdere keren per dag. Bij die hoeveelheden is geen systemische opname of giftigheid aangetoond.
Bronnen
- Xylitol may increase the risk of cardiovascular events — European Society of Cardiology,
- Oral health benefits and safety of xylitol and potential cardiovascular risk — European Heart Journal,
Methodiek
Dit artikel is door een AI-systeem geschreven op basis van feiten uit nieuwsmedia in Finland en openbare bronnen, met de bron bij elk feit, en gecontroleerd volgens onze methodologie. De auteursnaam is een redactioneel pseudoniem. Fouten? Meld ze via de contactpagina.
5/5 feiten bevestigd door een openbare bron · betrouwbaarheid 90%
Beeld: Tiia Monto · Wikimedia Commons · CC BY-SA
- Eva Söderling betoogt in een eigen commentaarartikel in European Heart Journal dat verhoogde ksylitolwaarden in het bloed bij hartpatiënten vermoedelijk een onschuldige biomarker zijn van een onderliggende stofwisselingsstoornis (ontstaan via de pentosefosfaatroute bij weefselschade), en niet het gevolg van het eten of drinken van ksylitol. European Heart Journal · gecontroleerd
- Onderzoeker Marco Witkowski presenteerde de bevindingen op 29 augustus 2026 op het ESC Congress 2026 in München; de Europese cardiologenvereniging benadrukte daarbij dat het om een observationeel verband gaat en dat verder onderzoek nodig is. European Society of Cardiology · gecontroleerd
- Het onderzoek waarop de ophef is gebaseerd, volgde 17.710 deelnemers in twee bevolkingsstudies (CLSA in Canada, zes jaar; EPIC-Norfolk in Europa, dertig jaar); deelnemers met de hoogste ksylitolwaarden in het bloed hadden in de CLSA-studie 57 procent meer kans op een hartaanval, beroerte of overlijden binnen zes jaar dan deelnemers met de laagste waarden, en in EPIC-Norfolk 18 procent meer kans. European Society of Cardiology · gecontroleerd
- Het onderzoek waarop de recente berichtgeving is gebaseerd, is door de Europese cardiologenvereniging (ESC) alleen gepresenteerd op het eigen congres in München en aangekondigd via een eigen persbericht, niet gepubliceerd in een peer-reviewed vakblad; dosent Eva Söderling noemt de berichtgeving daarom tendentieus, omdat alleen ksylitol werd uitgelicht terwijl vergelijkbare stofwisselingsproducten bij dezelfde aandoeningen buiten beschouwing bleven. European Society of Cardiology · gecontroleerd
- De aanbeveling blijft om dagelijks 5 tot 6 gram ksylitol te gebruiken, verdeeld over meerdere keren per dag, voor de gebitsgezondheid; bij die hoeveelheden is geen systemische opname of giftigheid aangetoond. European Heart Journal · gecontroleerd
Vaker Finland Vandaag in Google? Kies ons als voorkeursbron
